НОР ҲАМ ЭМАС, МЎМИН ҲАМ ЭМАС ( уч мингинчи йил ҳикояси )

Ўзбекистон мустақил давлатлар иттифоқининг талабаси уйда юмшоққина партўшакда ағанаб ётибди. Унинг  ҳузурига дорилфунун домуллоси имтиҳон олиш учун ташриф буюрди. Имтиҳон қандай кечди?

Ҳикоянинг давомини ўқисангиз билиб оласиз, йўқ,  ўқимайман десангиз ундан яхши, чунки бефойда нарсага кўзингиз нурини тўкиб, вақтингизни беҳуда сарфламаган бўласиз.

Лекин озроқ инсон руҳиятини тушунаман. У азалдан фойдалими ё бефойда ҳамма нарсага қизиқиш билан қарайди, таъбир жоиз бўлса тагини тешмагунча тинчимайди, ором,  ҳузур- ҳаловат билмайди. Мана шу сатрларни ўқиётган бўлсангиз, сиз ҳам ўша одам хилидансиз.
Бу албатта табиий ҳол. Ҳаммамиз шунақамиз.

Агар сиз шунақа бўлмаганингизда,  яъни қизиқувчан бўлмаганингизда таажжубли бўлар эди. Хуллас, гап чўзилиб кетди. Бўладиганидан гапирайлик. Имтиҳон. Имтиҳон бўлгандаям тасаввур қилинг,  уч мингинчи йилда бўладиган имтиҳон.

Домла талабага кофе ва турли ширинликлар билан  ликопчада имтиҳон билетларини ҳам солиб  келтирди. Талаба эринибгина кофедан бир ҳўплаб олгач, яна ўша эринчоқлик билан сўради.

 - Хўш, домулло нима хизмат?... Сўнг бироз синчковлик билан бошдан оёқ  разм солиб,  сўз бошлади:

 - Э, тўхтанг,  сиз ўзи қандай домулло? Cиз на нор, на мўминсиз. Шайтоннинг боласисиз. Аср бошида бир бобонгиз мухлиофатчиман, деб динни ниқоб қилиб олиб,  ҳаммани лаққиллатганди. Қазидир, қартадир асли зотига тортадир, дегандай ўша Нор ҳам эмас, Мўмин ҳам эмас шайтонбобонгиздан ортиб қаёққа ҳам борардингиз. Яна мени имтиҳон қилармишлар. Агар ўша чаламулла бобонгиз ва унинг шайтон урғочилари каби абитип, ғилай -пилай, войвойжон  деган шериклари  цивилизация ғилдирагига чўп тиқишга уринмаганда Ўзбекистон бугунгидай бор йўғи иттифоқбоши эмас, дунё ўзбеклари иттифоқига айланган бўларди. Майли, ҳе мурдашўй,  бер саволларингни...Талаба энди домуллонинг насли насаби пастлигини билгач сенсирашга ўтганди.

- Имтиҳон...ҳалиги билетда саволлар бор...

- Ҳммм, шунга мени шунча оввора қилиб келдингми шу ёққача, янаги йили, ё ундан кейинги йил ҳам қочиб кетмасди шу имтиҳон дегани...

- Ҳа, энди...

- Бўпти , бўлар иш бўлибди,  қани нималар ёзилибди имтиҳон билетларингда, кўрайликчи? -Талаба ўқий бошлади...

- Бириничи савол: 21 аср бошида ўзбек мухлиофати ва унинг фаолияти. Оббо, на нор на мўминнинг хосиятсиз баччаси, шуни ҳам билмайсанми, улар Каримов деган диктаторнинг хизматкорлари бўлганку. Тўғри, ҳаммаси эмас, фақат уларнинг иккита ё учта ўзича даҳолари шунақа Каримовга нўкор бўлишган, қолган содда муридлари бўлмайдиган ишга лаққиллашиб,  бор умрларини ҳозирги Ўзбекистон иттифоқига аъзо бўлишга уриниб ётган қолоқ мамлакатларда беҳуда ўтказиб юборишган. Ит билан мушукнинг урушини кўрганмисан? Худди ўшалар каби уруш -талаш билан ўтиб кетишган.

- Иккинчи савол: Алайсин Малайсин отлиқ мухлиофатчи ким бўлган?

- Қип қизил аҳмоқ бўлган. Давом этайми домуллложон?

Талаба савол назари билан домлага боқди. Домулло:

- Жавобингиз қониқарли, давом эттиришга ҳожат йўқ. Алайбалайчибошдан нима ҳам чиқарди, ҳаммаси аён.

- Унда учинчи савол: Абдурайим ким бўлган? О, у бутун дунё жинниларининг пошшоси бўлган.

Домулло Абитип билан Намоз ҳам эмас, Мўмин ҳам эмаснинг қоришмасидан юзага келган жонзотлиги учун талабанинг ҳар жавобидан сўнг бир сидрилиб, ёқимсиз қўланса ҳидли суюқликка айланиб бориб, йўқликка сингиб кетибди.

Шунда талаба ўрнидан даст туриб: Хайрият ХХII аср авлоди Алайсин-малайсинлар зотининг сўнгги ҳаромсувидан халос бўлиб, эмин-эркин яшайдиган бўлди! Яшасин, ғолиб талаба, дедида музаффарлик байроғини боши узра мағрур кўтариб,  бутун дунёга ёруғ юз билан боқди!

Ризо Обид